Program powstał z potrzeby zadbania o tych, którzy na co dzień ożywiają historię i rzemiosło – o rzadkie zawody, rekonstruktorów, rzemieślników i animatorów kultury. Chcemy, by ich praca była widoczna, doceniona i łatwiej dostępna dla organizatorów wydarzeń, instytucji kultury, szkół i samorządów. To odpowiedź na bardzo prostą obserwację: bez ludzi, którzy potrafią „opowiedzieć przeszłość rękami”, nawet najlepszy projekt pozostaje tylko pomysłem na papierze.
Podstawowym założeniem programu jest promocja zawodów i umiejętności, które znikają z codziennego krajobrazu, choć jeszcze niedawno były jego naturalną częścią. Mówimy o rzemiosłach dawnych, tradycyjnych technikach, specjalistycznych profesjach związanych z historią i dziedzictwem regionu. Zależy nam, aby mistrzowie tych dziedzin nie pozostawali anonimowi, by można było ich łatwo odnaleźć i zaprosić do współpracy.
Chcemy pokazywać, że kowal, garncarz, kaletnik, tkacz, bednarz czy iluminator nie są „atrakcją z minionej epoki”, ale żywym nośnikiem pamięci i wiedzy. Ich doświadczenie może być wykorzystane w edukacji szkolnej, w turystyce kulturowej, w projektach społecznych i lokalnych świętach. Program ma pomóc w tym, by rzemiosło – także to historyczne – było postrzegane jako realna wartość, a nie tylko ciekawostka.
Drugim filarem programu jest wsparcie środowiska rekonstruktorów – grup odtwarzających różne epoki, rangi społeczne i formacje wojskowe. To oni nadają wydarzeniom kształt i emocje, potrafią opowiedzieć historię poprzez strój, gest, krótką scenę, warsztat czy żywą lekcję w szkole. Dzięki nim historia wychodzi z podręcznika i staje się spotkaniem z człowiekiem.
Program ma ułatwiać nawiązywanie współpracy z rekonstruktorami, porządkować informacje o ich specjalizacjach, a także pomagać w podnoszeniu jakości wydarzeń, w których biorą udział. Stawiamy na partnerskie relacje: jasne zasady, szacunek dla pracy wykonawców, dbałość o bezpieczeństwo i komfort uczestników. Chcemy, by rekonstruktor był postrzegany nie jako „statysta w kostiumie”, ale jako edukator i ekspert od swojej epoki.
Kolejnym kluczowym założeniem programu jest budowanie sieci współpracy pomiędzy twórcami a odbiorcami: muzeami, domami kultury, organizatorami festiwali, szkołami, samorządami, fundacjami i lokalnymi liderami. Program ma pełnić rolę mostu – miejsca, gdzie można znaleźć odpowiednich specjalistów, zapoznać się z ich ofertą, wymienić doświadczenia i wspólnie zaplanować działania.
Równie ważna jest dla nas edukacja. Zależy nam, aby rzadkie zawody, rekonstrukcje historyczne i tradycyjne rzemiosła nie były jedynie dodatkiem do festynu, ale stały się przestrzenią do realnej nauki: o historii, tożsamości lokalnej, procesach technologicznych, ekologii, odpowiedzialnym korzystaniu z zasobów i kulturze pracy. Wierzymy, że spotkanie z rzemieślnikiem czy rekonstruktorem może zainspirować młodych ludzi do poszukiwania własnej drogi, a dorosłym przypomnieć, jak wiele zawdzięczamy tym, którzy „tworzą rękami”.
Program ma wreszcie wzmacniać prestiż tych, którzy z pasji uczynili sposób na życie. Pokazujemy, że rzemieślnik, rekonstruktor czy twórca tradycji nie jest dodatkiem do wydarzenia, lecz jego kluczowym współtwórcą – partnerem, bez którego nie da się wiarygodnie opowiadać o przeszłości i odpowiedzialnie budować współczesnej kultury.